Jednym z najważniejszych celów Wspólnoty jest wzmocnienie bazy naukowej i technologicznej przemysłu europejskiego, a przez to zapewnienie wysokiego poziomu konkurencyjności gospodarki europejskiej na arenie międzynarodowej. Aby ten cel osiągnąć, Wspólnota zachęca ośrodki badawcze i wyższe uczelnie, przedsiębiorstwa (zwłaszcza małe i średnie - MŚP) oraz inne instytucje do prowadzenia badań oraz podejmowania innych działań na rzecz rozwoju technologicznego. Takie działania będą miały pozytywny wpływ na postęp gospodarczy, społeczny i kulturalny wszystkich państw członkowskich oraz przyczynią się do umocnienia Europejskiej Przestrzeni Badawczej (European Research Area - ERA), której budowa została zapoczątkowana w 6. Programie Ramowym i kontynuowana będzie w 7.PR.

W marcu 2000 roku w Lizbonie Rada Europejska wyznaczyła nowy cel strategiczny na kolejną dekadę: przekształcenie Unii Europejskiej w najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarkę na świecie, zdolną do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego, stworzenia liczniejszych i lepszych miejsc pracy oraz zagwarantowania większej spójności społecznej. Trójkąt wiedzy, który tworzą edukacja, badania oraz innowacje, jest niezbędny do osiągnięcia tego celu, a 7.PR jest jego podstawowym instrumentem.

Zgodnie ze Strategią Lizbońską Rada Europejska na posiedzeniu w Barcelonie w marcu 2002 roku uzgodniła, że wydatki ogółem na badania i rozwój technologiczny oraz innowacje w UE powinny zostać zwiększone tak, aby do 2010 roku zbliżyć się do poziomu 3% PKB. Dwie trzecie tych wydatków ma pochodzić z sektora prywatnego. Wyzwanie realizacji tego celu podejmuje 7.PR poprzez szereg nowych inicjatyw takich jak Europejskie Platformy Technologiczne (European Technology Platforms - ETP) oraz Wspólne Inicjatywy Technologiczne (Joint Technology Initiatives - JTI).